Pokazywanie postów oznaczonych etykietą NYT. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą NYT. Pokaż wszystkie posty

niedziela, 27 września 2015

Dziennikarze pozostaną filarem społeczeństwa obywatelskiego


- Tracimy naszych czytelników nie dlatego, że nie piszemy dla nich, ale dlatego,

 że nie mówimy do nich i nie inwestujemy w to, by ich zrozumieć - Jim Chisholm, konsultant


Dlaczegoś biedny? Boś głupi. Dlaczegoś głupi? Boś biedny - mawiają mądrzy ludzie. Jak będzie wyglądał świat za kilkadziesiąt lat, gdy umiejętność czytania ze zrozumieniem będzie wyróżnikiem ludzi inteligentnych? Świat czytania ze zrozumieniem treści niosących jakąś wartość poznawczą? W telewizji coraz większe znaczenie ma obraz, internet często oferuje konsumpcję treści w sposób bierny - wielu odbiorców wycofuje się z czytania zadowalając się oglądaniem: zdjęć, memów, filmów. Skanują tytuły w serwisach internetowych, oglądają wydarzenia bez angażowania się w zrozumienie przekazu. I niech nie raduje nikogo wiadomość, że internetowi konsumenci książek, gazet, magazynów czytają jeszcze więcej niż przed erą globalnej sieci www. Bo tylko niewielka część „wgryza“ się w sens przekazu, a mniejszość konsumuje treści wymagające.

Żyjemy coraz szybciej otoczeni przez dziesiątki kanałów. Siedzę w fotelu dentystycznym. Nad moją głową wisi ekran z reklamami, na dole ekranu płynie pasek z newsami. Raczej powinienem napisać urywkami zdań, zaledwie sygnalizatorami newsów. Na przystanku komunikacji miejskiej, w autobusie czy w metrze, smartfon oraz tablet sprawiają, że news żyje z nami cały czas. Scenka z komunikacji miejskiej: ludzie czytają gazety, magazyny. Drukowane książki, ale i na tabletach, smartfonach. Kilkanaście minut poświęcają na odbiór rzeczy ważnych, ulotnych, czy służbowych. Obok mnie siedzi para nastolatków (wiek gimnazjalny) używa iPada. Bezrefleksyjnie klikają w migające punkty na dotykowym ekranie. To dzisiejsi lub przyszli odbiorcy sensacyjnej papki z domieszką emocji. W internecie dobrze funkcjonują wciąż memy, które stały się szczególnie popularne wśród gimnazjalistów. To ich próba kontaktowania się ze światem, który wymaga interpretowania faktów. Pokolenie, które dorastało z laptopem na kolanach, dla którego rodzice kupowali kilka lat temu dostęp do internetu (bo „dziecko chodzi do szkoły i odrabia lekcje“) nie jest jednorodne. Ale świat od nich wymaga coraz mniej, a i urządzenia są coraz mniej wymagające. Czy jest w tym wszystkim miejsce w przyszłości na media i dziennikarzy?

Cyfrowy analfabetyzm


Zachwycamy się gdy małe dziecko używa iPada i to zanim jeszcze nauczy się sprawnie składać słowa, czytać. Obsługa smartfona, tabletu to stuknięcie palcem w ikonkę. To, że potrafią to dwu- czy trzyletnie dzieci, trudno traktować jako przejaw wielkich umiejętności. Czy nie wracamy do epoki obrazkowej? Wyniki badań kompetencji młodych Polaków (14–18 lat) przeprowadzonych jakiś czas temu przez Fundację Orange wskazują, że tylko 2 proc. badanych korzystało z operatorów logicznych podczas wyszukiwania w sieci gdy używało Google. Nie wpisywało jak popadnie ciągu słów, tylko zawężało go cudzysłowami czy zwrotami „and”, „not”. Zdecydowana mniejszość internautów faktycznie jest twórcami i aktywnie przygotowuje materiały do publikacji w sieci: muzykę, fotografię, rysunki, teksty, video. I to w czasach, gdy większość nastolatków już jest na Facebooku, teraz częściej Instagramie czy Snapchacie. To sieć stała się głównym narzędziem koordynacji ich codziennych działań. Choć młodzi stale logują się do sieci, niewielu z nich jest naprawdę aktywnych i zwiększa swą wiedzę oraz umiejętności.

Cyfrowe kompetencje wyższego rzędu - tak je nazwijmy - niezbędne są do mądrego odbioru i rozumienia treści. Jeśli jej odbiorcy nie posiadają nie będzie też na taką treść popytu. Wizja przyszłości dla mediów i dla samych dziennikarzy nie jest optymistyczna. Współcześni uczniowie w większości potrafią biernie konsumować, najchętniej robią to oglądając filmiki oglądane na YouTube, czy zdjęcia na Instagramie. Czynności nie angażujące, a korzystanie nie wymaga wysiłku umysłowego. Dojrzewa pokolenie, które nic nie potrafi robić poza graniem i korzystaniem z portali społecznościowych. Kiepska wiadomość i przyszłość dla dziennikarzy oraz tylko pozornie dobra z punktu widzenia globalnych marek. Odbiorca masowych, nieskomplikowanych produktów może jest dobrym nabywcą, ale też jednocześnie dużo gorszym pracownikiem.

Czy pokolenie cyfrowych tubylców będzie nadal potrzebować materiałów produkowanych przez dziennikarzy? Chyba, że nadawcy będą edukować przyszłych odbiorców. Uczyć mediów, ich rozumienia, interpretacji faktów, doceniania pracy dziennikarzy... 

Czy nadal trwa kryzys prasy?


Tradycyjne media zaczynają zmieniać model biznesowy i odchodzą od zarabiania na klikaniu w banery reklamowe; zresztą te są coraz tańsze, mniej skuteczne. A adblockery zmniejszają drastycznie ich skuteczność. Ten model finansowania wypalił się gdyż w internecie występuje nadpodaż treści. W samym tylko 2012 r. co minutę na YouTube było wrzucanych co najmniej 20 godzin filmów. Na obejrzenie tego co umieszczono tylko w samym 2012 r. potrzeba setki lat, wielokrotnie więcej niż użytkownik jest w stanie obejrzeć do końca życia. W 1996 r. ogólnoświatowa sieć www to około 23.500 serwisów i „zaledwie” 39,6 mln internautów. Na jeden serwis przypadało 1985 internautów. W roku 2012 istniało około 255 mln serwisów, internautów było 1,96 mld co oznacza, że na 1 serwis przypadało 7,7 internauty. A w 2015 roku jest jeszcze gorzej…

Kiedy drukowane gazety w obecnej formie staną się nieistotnym produktem na rynku? Specjaliści wieszczą, że ostatnia gazeta w tradycyjnej formie ukaże się w USA w 2017 r., w Wielkiej Brytanii w 2019 r., a w Polsce w 2025 r. Na świecie drukowane gazety swój schyłek czas przeżywać będą około 2040 r. Dopiero czy już? Czy eksperci mogą się mylić? Gdy obserwuje się rozwój wydarzeń - od czasu gdy w naszej codzienności pojawiły się komórka, tablet, smartfon i internet - trudno nie oprzeć się wrażeniu, że to realny scenariusz.

W 2004 roku powstał film pt. „Epic 2014“ - dostępny na platformie YouTube należącej do Google. Ta zrealizowana przez Robina Sloana i Matta Thompsona 8-minutowa futurystyczna opowieść oparta jest na prezentacji jaką przygotował Instytut Poynter. Przedstawia historię opowiadaną z punktu widzenia fikcyjnego Muzeum Historii Mediów za 10 lat, czyli w 2014 r. Opowieść o eksplozji agregatorów treści takich jak wyszukiwarka Google News oraz wielu innych technologii określanych ogólnie jako Web 2.0: blogów, czy serwisów social media. Dość ponure, z punktu widzenia tradycyjnych wydawców, przesłanie o zmianach w sposobie konsumpcji mediów oraz zmianach właścicielskich. Całość kończy się zakupem przez Google coraz słabszego wydawnictwa, właściciela „New York Timesa“. Amerykańska gazeta jest w tej opowieści symbolem kończącego się świata tradycyjnych mediów. Mamy 2015 rok a NYT ma się świetnie, zarabia na swojej onlinowej aktywności. Po kilku latach prób wdrożony paywall zaczął działać skutecznie.

Zmiany na rynku mediów


Na początku tego tysiąclecia wyszukiwarka Google była młodym produktem, a „NYT“ potężnym wydawnictwem, które - mimo silnych sygnałów zmian w zachowaniach czytelników - potrafiło zarabiać na wydaniu drukowanym. Pewne scenariusze wydawały się wówczas nierealne.

Od kryzysu, który nastąpił po 2000/2001 r. gdy pękła bańka inwestycyjna na amerykańskiej giełdzie, gdy wiele internetowych biznesów okazało się tylko wydmuszkami minęło 15 lat. Wydawcy zaczynają łapać drugi oddech. Idea aktywności w świecie online poprzez bezpłatną publikację treści pochodzących z codziennych gazet od kilku lat powoli zamieniała się w nowy model biznesowy. Po latach przyzwyczajania odbiorców, że za czytanie informacji w internecie nie trzeba płacić wydawcy zdecydowali się głośno powiedzieć, że za dostęp do tekstów, zdjęć czy video oczekują opłaty. Już w 2013 r. aż 12 z 20 największych gazet w USA miało już na swoich stronach internetowych wdrożone różnego typu paywalle. Jak wynika z badań amerykańskiego Missouri School of Journalism aż 59 % z lokalnych gazet w USA o nakładzie do 5 tys. egzemplarzy na swoich stronach internetowych miało 2 lata temu wdrożone różnego rodzaju płatności za treść. Podobnie w Europie gdzie opiniotwórcze dzienniki i tygodniki, a nawet media o tabloidowym charakterze (w W. Brytanii – „The Sun“) mówią internautom: za treść oczekujemy opłaty. Słowacki startup Piano Media skutecznie wdrożył swoje rozwiązania paywallowe na Słowacji, potem m.in. w Polsce. Dziś po połączeniach z innymi podmiotami Piano operuje już na całym świecie i ma kilkudziesięciu klientów.

Trudna przyszłość to publikacje mobilne


Uporządkowanie rynku muzycznego w sieci, czyli pomysł Steve’a Jobsa na sklep iTunes,  jednocześnie bezpłatnego programu odtwarzającego pliki audio i wideo, a także pojawienie się kilka lat temu tabletu iPada ośmieliło wydawców. Zaczęli realnie myśleć o tym, że może uda znaleźć się model biznesowy odpowiadający na potrzeby nowych pokoleń. Internauci nauczyli się kupować muzykę w sieci, a skoro pojawiało się urządzenie gdzieś pośrodku między komputerem/ a smartfonem to może jest światełko w tunelu. Obecnie w krajach bogatych, o wysokim poziomie rozwoju cywilizacyjnego, urządzeniem pierwszego wyboru (najczęściej używanym) stał się smartfon. Prawdopodobnie na koniec tego roku na świecie więcej treści w kanałach digital będzie konsumowana za pośrednictwem smatfonów i tabletów niż komputerów.

To poważne wyzwanie dla mediów. Z badań prowadzonych w  Polsce przez firmę Eniro wynika, że czytanie wiadomości jest na 2. miejscu po używaniu poczty mailowej w używaniu smartfona. Badania prowadzone w kilku krajach przez Reuters Institute Digital News (Report 2013) wskazują, że dzisiejsi odbiorcy oczekują wiadomości zawsze i wszędzie. To nie znaczy, że chcą tylko wiadomości w kanale online, że nie czytają papierowej prasy – obecnie mamy świat wieloplatformowy. Jednocześnie widać silne zaufanie czytelników i internautów do informacji oferowanych przez znane marki. Odbiorcy doceniają marki, które powstały w świecie online jak Yahoo i Huffington Post, wierzą w treści od blogerów, ale w sieci największym zaufaniem darzą tytuły/serwisy prasowe. Czytanie treści w smartfonie znacznie różni się od sięgania po prasę, a nawet od przeglądania serwisów internetowych w tradycyjny (desktop, laptop) sposób. Być może ważniejsza od natychmiastowego przekazu (powszechne przekonanie dziennikarzy, że trzeba być pierwszym z newsem) jest forma. Mowa o tak zwanym news show, czyli graficznym, przystępnym serwowaniu odpowiednio zredagowanej wiadomości.

Sytuacja mediów lokalnych w czasie kryzysu


Niektórzy eksperci upierają się, że w przyszłości na dostępie do treści w internecie zarabiać będę głównie media specjalistyczne (np. biznesowe), inni że to raczej media lokalne mogą odważniej patrzeć w przyszłość. Problemem jednak nie jest to czy oferuje się teksty specjalistyczne czy lokalne newsy powszechnie dostępne, a raczej to jaką mają one wartość dla odbiorcy oraz co oni sami uważają za wartościowe. Liczy się zainteresowanie odbiorców, ich potrzeby oraz sposób realizacji. Media i dziennikarze muszą jeszcze uważniej słuchać odbiorców, w dodatku nie mogą bać się powiedzieć im, że chcą za swe usługi pieniędzy. Długofalowym problemem, nie tylko mediów lokalnych, jest nie wystarczające inwestowanie w narzędzia i analizy pozwalające zrozumieć potrzeby odbiorcy.

Media lokalne, do tej pory szczególnie narażone na zjawisko pauperyzacji, zatrudniają słabo wykształconych dziennikarzy, a niskie wynagrodzenia nie sprzyjają tworzeniu treści wysokiej jakości. Nie służy to też realizacji potrzeb internautów. Z drugiej strony to media lokalne są najbliżej wydarzeń, znają tło, lokalny koloryt, specyfikę, czy powiązania lokalnej władzy. Czy potrafimy dostarczyć taką wartość naszej grupie odbiorców za którą są skłonni zapłacić równowartość ceny „filiżanki kawy raz na miesiąc“ - tak promował swój płatny dostęp do serwisu dziennik „The Augusta Chronical“ ukazujący się w stanie Georgia.

Prasa musi zbierać doświadczenia. I nie bać się eksperymentować. Francuski Le Monde gdy wprowadzał wersję płatną serwisu od razu zbadał nowych subskrybentów. Okazało się, że są przeciętnie około 12 lat młodsi od prenumeratorów wydania printowego, zdecydowanie częściej są posiadaczami i użytkownikami smartfonów i tabletów (większość to mężczyźni!) oraz mają wysokie zarobki.
Norweski Dagbladet eksperymentował z nowymi formatami reklamowymi w kanale mobilnym. Menadżerowie tej gazety uważają, że szansa tkwi w uwadze jaką poświęca odbiorca małemu ekranowi. Odpowiednio przygotowana przez Dagbladet reklama ma bardzo dobre statystyki a jedna z kampanii reklamowych (dostępna w wersji mobilnej) dała gazecie dwukrotnie większe przychody niż ogłoszenia w tradycyjnej prasie.

Główne trendy w przyszłości


Brak drugiego miejsca. Ponad 95% informacji w sieci jest dostępnych o każdej porze dnia i nocy. Wyrosło pokolenie internautów dla którego głównym serwisem informacyjnym jest Google. Przez swoją gęstość, natłok informacji sieć sprawia, że szum informacyjny jest większy niż w tradycyjnych mediach. Odbiorca w zaledwie 3 sekundy (zasada nie każ mi myśleć, jeśli nie znalazłem tego czego szukam, strona nie otwiera się albo nie rozumiem komunikatu klikam w następnego linka) decyduje czy zapoznać się z informacją. Większość internautów szuka konkretnej informacji, albo tego co uważa za rozrywkę. I chce to dostać natychmiast bo sieci nie ma czegoś takiego jak "drugie” miejsce wyboru. Dla wielu odbiorców jeśli informacja jest dostępna w kilku miejscach, bardziej liczy się to gdzie trafi na nią w pierwszej kolejności używając Google, czy FB niż faktyczna jej jakość.

Delinearyzacja. W sieci każdy artykuł żyje swoim życiem i każdy ma własne zalety. To nie gazeta, gdzie odbiorca kupuje cały produkt. To dlatego dziennikarz w sieci „wart” jest tyle ile zarabiają jego treści. Najlepsze materiały to jednak nie te, które przyciągają najwięcej internautów, mają najwięcej klików, ale te przy których można sprzedać najdroższe reklamy. Pamiętać trzeba o zwiększaniu się roli odbiorcy, jego zainteresowań, potrzeb na sposób konsumpcji treści w sieci. Gwałtowny rozwój mediów elektronicznych w ostatnim półwieczu (komercyjne stacje tv, radio, internet) to także multitasking, czyli używanie w tym samym czasie różnych mediów.  

Dziennikarz jako marka. Dziennikarz coraz częściej nie tylko pisze, fotografuje, ale samodzielnie poszukuje odbiorcy na swoją treść. Nie bez wpływu na przychody wydawcy jest to co dziennikarz robi w sieci, choćby w kanałach social media, a ta aktywność nie pozostaje bez wpływu na jego wartość rynkową. Dziennikarze popełniają błąd jeśli nie budują swojej marki popularyzując treści poprzez blog w serwisie lub na platformie, aktywny profil FB, Twitterze, Instagram. To dość radykalna zmiana w stosunku do gazety gdzie dziennikarz kryje się za marką dla jakiej pisze. Czy ktoś prosi w kiosku o gazetę z tekstem Jana Kowalskiego? W sieci „kupuje” dziennikarza, a nie tylko produkt jego pracodawcy.

Redaktor a nie dziennikarz. Z racji silnej interakcji w internecie od dziennikarzy coraz bardziej oczekuje się dobrego wypełnienia oczekiwań odbiorców. Jednocześnie zaciera się granica między informacją a rozrywką, ale jest też coraz większe zapotrzebowanie na pracę redakcyjną. Bo to wybór wydarzenia przez redaktora, czy serwis nadaje mu stosowną rangę. To zbieranie, selekcjonowanie, potwierdzanie wiadomości nadaje sens komunikowaniu się z internautami w szumie informacyjnym. Jednocześnie liczy się to czy treść jest unikalna, nikt tego wcześniej nie napisał, a współczesny odbiorca stawia też na wiarygodność, renomę, nazwisko autora. To one gwarantują wysokie zaufanie internauty do treści.

Social media news. Pojawienie się serwisów typu FB, Twitter, Instagram diametralnie zmieniło sytuację mediów. Szybko okazało się, że internauci - jak ludzkość od tysiącleci - optymalizują proces pozyskiwania informacji i wykorzystują naturalny „filtr” jakie tworzą istniejące tam społeczności. Dlatego klikają w to czym interesują się znajomi. Udostępniając treść użytkownik sam staje się twórcą. Zdecydowanie ograniczona jest rola gate-keeperów - a taką rolę pełnili do tej pory dziennikarze. O wadze treści decydują w równorzędny sposób sami internauci. Występuje błyskawiczne sprzężenie zwrotne - opinię na temat danej treści otrzymuje dziennikarz natychmiast. Twitter, FB stały się szybko codziennymi narzędziami pracy dziennikarza, miejscem rozmowy z odbiorcą. Wiele materiałów dziennikarskich posiada dziś swój rodowód w social media - ktoś założył grupę na FB, ktoś inny coś napisał w profilu...

Usługa i rozmowa. Internauta wykorzystuje sieć przede wszystkim w celach informacyjno-rozrywkowych, czyli infotainment. Sieć to dla niego źródło informacji najbardziej aktualnych oraz jak najbardziej użytecznych. Ale poszukuje też towarzystwa, rozmowy, możliwości wyrażenia opinii, konfrontowania się ze zdaniem innych. Jest podatny na bodźce emocjonalne, silnie krytyczny wobec treści z jakimi się spotyka. Internauta często wchodzi do sieci ponieważ ma jakiś problem do rozwiązania, czegoś potrzebuje (rzeczy, informacji, emocji), chce coś wyjaśnić. Tej podmiotowości odbiorców media jeszcze do końca nie nauczyły się realizować.

Video, multimedialność. Słowo pisane i zdjęcia w przyszłości nie wystarczą w walce o uwagę internauty. Coraz bardziej liczy się atrakcyjna forma przekazu - video, a nawet fotocasty. Zawartość, język, forma - słowem multimedia pozwalają zatrzymać odbiorcę przy opowiadanej historii. Nic dziwnego, że coraz bardziej integrują się telewizory z kanałem online, a standardem staje się pokazywanie na ekranie oprócz obrazu i dźwięku materiałów powiązanych a dostępnych przez www (podobieństwo do linkowania w sieci). Wzrośnie zapotrzebowanie na dziennikarzy sprawnie posługujących się multimedialnością w opowiadaniu historii.


***

Media jako takie mają znaczenie i wielką siłę we współczesnym świecie oraz realiach społeczeństwa obywatelskiego. Ich powinnością w przyszłości nadal będzie dostarczanie ludziom informacji, ale powinny też edukować swoich odbiorców. Mogą jednocześnie nadzorować poczynania władz i oferować rozrywkę, ale powinny też kreować światopoglądy, tropić nadużycia urzędników oraz śledzić mankamenty obowiązującego systemu prawnego. Nieważne jakimi kanałami będą to robić, ważne, by były skuteczne. I wtedy gdy docierają do odbiorcy drukując gazetę, i gdy oferują bezpłatny, i płatny serwis www oraz gdy przygotowują informacje do wydań tabletowych czy na smartfona. Media mają sens tylko wtedy gdy są filarem demokracji.

Paweł Nowacki

***
Uwaga. To pierwsza publikacja, zaktualizowanej i skróconej wersji, eseju napisanego w grudniu 2013 roku.

niedziela, 18 maja 2014

Jak Google staje się wrogiem publicznym numer jeden w Europie


Dość niespodziewanie nadszedł czas gdy firma Google znalazła się pod silnym ostrzałem decydentów i mediów. Wreszcie zaczęto na poważnie dostrzegać zagrożenie jakie amerykański koncern z Mountain View niesie nie tylko dla wolności dyskusji (paradoksalnie sam stawia się w roli obrońcy tego prawa), ale dla równych warunków działania, dla konkurencyjności światowej gospodarki. UWAGA. Tekst jest pełen linków do źródeł.


Przypomnieć też warto, że jeszcze w lutym Google zdecydował się zmienić część zasad pokazywania wyników wyszukiwania. Od lat różne firmy oskarżały bowiem wyszukiwarkę, że ma uprzywilejowaną pozycję i m.in. manipuluje wynikami wyszukiwania oraz faworyzuje własne usługi, oczywiście kosztem konkurencji. Do sojuszu podmiotów krytykujących praktyki amerykańskiej firmy przyłączyło się ostatnio m.in. Allegro.

W tej walce na straconej pozycji eksperci stawiają wydawców prasowych skazując ich na powolne wyginięcie. Niestety, poza radami, że media tradycyjne mają się zmienić mało jest konkretów, porad, podpowiedzi jak prowadzić onlinowy biznes. Spór nabiera coraz intensywniejszych barw. Dla przypomnienia kilka ważnych wydarzeń z ostatnich kilku lat. 

Cykl życia firmy Google już kilka lat temu przekroczył pułap krytyczny. Gracze rynkowi (nie tylko wydawcy) nie protestowali dopóki Google był jedynie li tylko wyszukiwarką. Gdy w ostatnich 5 – 8 latach powstało wiele nowych produktów, które mogą konkurować z obecnymi dotąd na rynku graczami zaczęto na poważnie widzieć zagrożenie. MONOPOLU - nie bójmy się tego słowa. 


Google nie zawsze wygrywa. Często odnosi połowiczny sukces. Firma skapitulowała (a raczej zatrzymała swoją ekspansję) gdy przyszło jej walczyć o projekt Book Search. Pomysł Google opierał się na skanowaniu książek do cyfrowej bazy danych bez uzyskania wcześniejszej zgody właścicieli praw autorskich. Działania zwróciły uwagę wielu podmiotów prawa autorskiego i wydawców książek. Pozwali oni firmę z Mountain View o naruszenie praw autorskich, a Google zgodził się na polubowne załatwienie sprawy i wypłatę 125 mln dolarów odszkodowania. Produkt Book Search istnieje wciąż w sieci, ale nie jest jakoś aktywnie promowany przez Google, choćby z racji ubogiej oferty.

Google potrafi zrobić krok w tył, gdy natrafia na zdecydowany sprzeciw. Tak stało się w kilku krajach gdzie wydawcy (a dokładniej wydawcy tradycyjni, czyli prasowi) sprzeciwili się darmowej prezentacji swoich treści w automatycznie działającej wyszukiwarce/agergatorze Google News. W wielu krajach od lat toczy się walka o to, by firma Google płaciła producentom treści za nagłówki wykorzystane w Google News albo za fragmenty newsów prezentowane w wyszukiwarkach. Ostre spory na tym tle do tej pory wybuchały w Belgii, Francji, Niemczech oraz Brazylii.

Belgia. Firma Google porozumiała się z wydawcami. Umowa obejmowała m.in. różne umowy na usługi reklamy, w tym na reklamowanie usług Google w gazetach. Amerykańska firma w zamian obiecała zwiększenie widoczności treści wydawców m.in. przez współpracę przy dystrybucji treści na platformach mobilnych. Porozumienie warte było ponoć 6 mln dolarów. Amerykańska wyszukiwarka miała płacić za artykuł, do którego użytkownik dotrze za ich pośrednictwem lub za pomocą agregatora wiadomości (jak Google News). Marki takie jak "Le Soir", czy "La Libre Belgique" zniknęły z wyników wyszukiwania Google'a. Po tym jak drastycznie zmniejszył się ruch na stronach i przychody z reklam18 lipca 2011 roku, po miesiącu obowiązywania nowych zasad, belgijska Copiepresse się poddała. Uznała, że nie będzie egzekwować tego prawa.

Brazylia. Brazylijskie Narodowe Stowarzyszenie Prasy zakazało Google linkowania oraz umieszczania część leadu do publikowanych newsów wytworzonych przez firmy należące do stowarzyszenia. Według Stowarzyszenia internauci zamiast odwiedzać strony skanują tylko nagłówki i wstępy w Google News, a wydawcy tracą na takim zachowaniu.

Niemcy. Tu uregulowaniu stosunków Google=wydawcy całkiem niedawno pomogły tzw. pomocnicze prawa autorskie. Przeforsowano projekt ustawy, która daje niemieckim wydawcom prasy "wyłączne prawo do udostępniania w internecie treści w celach komercyjnych". Niemieckie gazety nie chcą bynajmniej zniknąć z internetu. Wydawcom - zresztą nie tylko u naszych zachodnich sąsiadów - nie przeszkadza, że firma z Mountain View w wynikach wyszukiwania oprócz tytułu publikuje fragmenty tekstów, ale sprzeciw budzi to, że nie płaci za to ani centa. A przecież Google zarabia na reklamach wyświetlanych przy wynikach wyszukiwania. Co ciekawe Google rozpętał w Niemczech silną akcję antylobbingową. W internecie firma z Mountain View dowodziła m.in., że ustawa miała oznaczać "wyższe koszty, mniej informacji i ogólną niepewność prawną".  Doszło do tego, że powstała strona z listą witryn, zawierających informacje na temat lokalnych członków parlamentu. To wszystko po to, by niemieccy internauci interweniowali bezpośrednio u nich, oczywiście zgodnie z interesem Google.
Gra na polu internetowym toczy się według reguł, które nadają takie firmy jak Google, Facebook, czy Twitter. Wydawcy ciągle gonią, próbują się dostosować, szukają skutecznych modeli biznesowych. Efekty są tego bardzo różne. Ostatnio z New York Times wyciekł interesujący wewnętrzny raport redakcyjny. Ich "innovation team" przez pół roku zbierał informacje by przeanalizować cyfrową strategię, zresztą nie tylko samej NYT.

Gdy mowa o NYT i jego próbach dostosowania się do cyfrowej rzeczywistości zawsze przypomina mi się film „prognoza przyszlości“ w postaci filmu science fiction o losach Google i NYT. 8-minutowy film stworzony przez fikcyjne Muzuem Historii Mediów przedstawiał „plan rozwoju“ Google. Film do obejrzenia tutaj http://idorosen.com/mirrors/robinsloan.com/epic/


W tym filmie, kilka lat temu, przewidywano, że w 2014 NYT ma przestać ukazywać się w princie. Patrząc na wyniki finansowe najważniejszej chyba gazety na świecie raczej nic tego nie zapowiada. Z problemami, ale wydawca ciągle rozwija cyfrową działalność, czerpiąc już z niej więcej przychodów niż z tradycyjnej. Można odwrócić bieg historii?

* Jeśli czytasz ten tekst i widzisz błąd lub informacje, które mogą ją uzupełnić proszę o sygnał - mail. Chętnie uzupełnię tekst o kolejne przykłady oraz linki do interesujących wpisów.

sobota, 19 kwietnia 2014

Rytm życia, czyli dlaczego mobile nie zastąpi całkowicie desktopu

Zwykle jestem ostrożny w wydawaniu ostrych sądów, tak i w dyskusji na temat rosnącej roli mobile byłem do tej pory wstrzemięźliwy w przesądzaniu, że to na pewno będzie „rok mobile“, argumentowaniu, że rosnące udziały użytkowników smartfonów spowodują drastyczny spadek korzystania z  wersji desktopowej. Dziś proponuję prostą lekcję mając w pamięci fizjologię człowieka (potrzeba snu, jedzenia, etc,) oraz obowiązujące dziś metody pracy i wytwarzania dóbr.

Ekspertom wieszczącym śmierć lub całkowitą marginalizację desktopowej wersji korzystania z internetu warto przypomnieć rolę w życiu człowieka jaką odgrywa osobiste urządzenie a jaką urządzenie do pracy. Sięgam po przykład ze świata gdzie smartfony mają niemal wszyscy. Zamieszczam jeden slajd z prezentacji Yasmin Namini Senior Vice President - Chief Consumer Officer, NY Times, New York, którą widziałem podczas konferencji INMA, jesienią 2013 r. w Berlinie. Jak widać na nim konsumpcja treści z użyciem smartfonów odbywa się w określonych porach dnia, a co za tym idzie także sytuacjach życiowych.

Urządzenie osobiste pozwala zachować kontakt ze światem online w podróży, wszędzie tam gdzie nie możemy rozłożyć laptopa czy tabletu z powodów oczywistych. Co ciekawe gdy mowa o korzystaniu z tabletu większość ankietowanych ostatnio i tak wskazuje na używanie przeglądarki www. Aplikacja - co widać coraz wyraźniej od 3, 4 lat - to dziś słowo identyfikowane z użytecznością, a nie serwisami newsowymi. Gdy jeszcze dodamy do tego trend w budowaniu stron www w wersji Responsive Web Design (RWD) mamy pełny obraz powodów dla których, przynajmniej wydawcy stron informacyjnych, nie muszą bać się gwałtownego przesunięcia się użytkowanika z desktopu na rzecz wersji moblinych (obojętnie jak definiowanych).

Prześledźmy tygodniowy czas jaki przeciętny internauta przeznacza na poszczególne czynności. Założenie jest takie, że większość pracy “biurowej” odbywa się dziś z użyciem komputera biurowego lub laptopa, a więc wersji desktopowej.

Tydzień, czyli 24 godziny x 7 dni = 168 godzin.

Tydzień                                                        168 godzin
Sen                                                                52,5 godziny = średnio 7,5
Praca biurowa                                             40 godzin = 5 dni x 8 godzin
Posiłki                                                           8,5 godziny = 7 x 3 x średnio ok. 25 minut
Toaleta codzienna                                        3,5 godziny = 7 x 2 x 15 minut
Podróże do pracy                                         6 godzin = 5 x 2 x ok. 30 minut
Zakupy                                                         1,5 godziny = ok. 5 x 15 minut
Weekendy, bez komputera                         4,5 godziny = 3 x 1,5 godziny         
Czynności codziennie (n. sprzątanie)        7 godzin = 7 x 1 godzina

Razem                                                          123,5 godziny
Reszta nieprzypisana                                 44,5 godziny

Nawet uzwględniając, że w pracy w przerwach na papierosa, czy jedzenie użytkownik sięga po smartfona nie uzbiera się tego więcej jak kilkadziesiąt dodatkowych minut tygodniowo. Jakby na to nie patrzeć i ile, by nie wydzierać z czasu poświęcanego na inne czynności (jedzenie, podróż komunikacją publiczną, część czasu wolnego) zostaje wciąż mniej niż 50 godzin tygodniowo. Tylko na siedzenie i wpatrywanie się w smartfona? A przecież w zestawieniu nie uwzględniłem wielu aspektów życia bo one mogą być wykorzystane zarówno tak samo na używanie smartfona, jak i pozostawanie offline. 

Co wynika z prostego przykładu? Fizyczną niemożliwością jest korzystać dużo więcej z wersji mobilnych serwisów (używać smartfona) niż dziś bez naruszenia delikatnej równowagi między pracą, życiem a czynnościami fizjologicznymi na których trzeba się skupić. Trudno przecież myć zęby i jednocześnie serfować w sieci drugą ręką – przynajmniej ja tego nie próbuję. Trudno prowadzić auto i patrzeć w ekran iPhone’a (przyznaję czasem spoglądam, ale tylko gdy stoję w korku :). Nie da się zmienić proporcji bez ingerencji w naszą pracę, a zwłaszcza sposób jej wykonywania. Jest sporo zawodów gdzie być może dojdzie do całkowitego porzucenia desktopu (np. handlowiec w terenie), a smartfon całkowicie zastąpi laptopa, ale dziesiątek czynności i zawodów to nie dotyczy, np. kasjerka, bankowiec, kierowca autobusu, tysiące innych.

Bawi mi trochę prognozowanie przyszłości poprzez pryzmat ludzi obracających się tylko wokół znajomych z biurowej przestrzeni, wyciąganie wniosków z zachowań podobnych sobie hard userów internetu i smartfonów. Przewidujących, że wszyscy będą pracować patrząc jedynie w smartfony. Trochę to przypomina prognozy sprzed lat gdy TV miała zabić radio – a to ma się wciąż świetnie. Potem kino miało zabić TV – oba kanały się dziś uzupełniają się oferując innego rodzaju doświadczenie. Dziś multitasking pozwala oglądać TV i szukać informacji na tablecie czy smartfonie. Nieustannie w mediach przebija się teza, że internet z bezpłatnymi wiadomościami zabije gazety. Tymczasem wciąż print oferuje inne przeżycia niż strona www, a dla twórców dobrej treści www staje się tylko nowym kanałem kontaktu z odbiorcą – patrz nadzieje pokładane przez wydawców w paywallach. Dlatego mobile nie zastąpi, ani tym bardziej nie zabije desktopu. Oba sposoby korzystania ze stron www, poczty, czy social media będą współistnieć i się uzupełniać.